Natuurpunt vreest voor minder ruimte voor natuur
Met opvallende beelden van dieren met handboeien in kooien, vraagt Natuurpunt Vlaams Minister van Omgeving Brouns om de natuur niet op te sluiten. Want dat dreigt te gebeuren als het beleid niet wordt bijgestuurd, zo zegt de natuurvereniging. Ze verwijst daarbij naar een decreet dat natuur in bepaalde gebieden onmogelijk maakt, een gebrekkige financiering en het ondermaatse natuurherstelplan dat Vlaanderen straks indient bij Europa. 8 op 10 Vlamingen wil meer natuur. Dat is ook nodig als bescherming tegen hitte, droogte, overstromingen en watertekorten. De afgelopen zomer was een wake-upcall. Niets doen is geen optie. Minister Brouns heeft de sleutel in handen, zo zegt Natuurpunt.
Opvallende actie
Vandaag lanceert Natuurpunt in meerdere natuurgebieden een opvallende campagne voor meer natuur. Met borden van dieren in kooien en posters en stickers van dieren met handboeien vraagt de natuurvereniging om de natuur niet op te sluiten. Geef ons ruimte, minister Brouns, zo zeggen de dieren in naam van de natuur en van de vele duizenden vrijwilligers van Natuurpunt.
“De komende maanden zijn cruciaal,” zo zegt algemeen directeur van Natuurpunt Noah Janssen. “We staan op een kantelpunt: kiezen we voor verdere natuurgroei of belanden we in een natuurstop? De signalen die we krijgen, verontrusten ons.”
Natuur = winst voor iedereen
De nood aan meer en betere natuur is groot. Door versnippering, vervuiling en een gebrek aan ruimte verdwijnen soorten in sneltempo. Tegelijk tonen herstelprojecten aan dat het anders kan. Soorten zoals de kraanvogel, zeearend en boomkikker maken een opmerkelijke comeback, net als meer algemene soorten zoals de huiszwaluw of groene specht.
Die natuurwinst is in het voordeel van iedereen. Natuur zorgt voor verkoeling tijdens hitte, verkleint de kans op overstromingen en op extreme droogte, zuivert de lucht en het water en biedt ruimte voor rust en recreatie. De voorbije zomer bewees hoe belangrijk dat is!
Landbouw wordt niet groter door natuur kleiner te maken
Nieuwe regelgeving maakt natuurherstel veel moeilijker. Vooral het zogenaamde voorkooprecht voor landbouwers baart zorgen. Wat bedoeld zou moeten zijn om jonge boeren meer kansen te geven om landbouwgronden te kopen, zal hen in de praktijk weinig helpen om op te boksen tegen industriële bedrijven of kapitaalkrachtige mensen die op het platteland willen wonen.
Een pervers gevolg van het decreet is wel dat natuuruitbreiding straks niet meer mogelijk is op plaatsen waar dat voor de hand ligt, bijvoorbeeld in valleien, rond waterlopen of in aansluiting op bestaande natuurgebieden. En dat omdat die niet als natuurzone ingekleurd werden in gedateerde Gewestplannen van de jaren ‘70.
“Jonge landbouwers steunen is op zich een goede zaak. Maar hoe de maatregel nu in de steigers staat, zal dat vooral natuuruitbreiding onmogelijk maken, zonder dat de jonge landbouwer noodzakelijk toegang krijgt tot betere landbouwgronden. Kortom, symboolpolitiek waar niemand iets mee wint. Sluit je ideale locaties voor natuurherstel uit, dan mis je een kans om Vlaanderen weerbaarder te maken voor droogte, hitte en wateroverlast,” aldus Noah Janssen.
Investeren loont
Nog een rem op meer natuur, is het gebrek aan middelen. Budgetten binnen onder meer de Blue Deal en de stikstofaanpak zijn onvoldoende of worden niet effectief aangewend.
“Natuurherstel is geen kost, maar een investering,” stelt Noah Janssen. Vandaag investeren is morgen een veelvoud uitsparen door lagere gezondheidskosten, bescherming tegen overstromingen, het opvangen van watertekorten… 1 euro levert zo minstens 8 euro op, berekende het gereputeerde onderzoeksinstituut VITO.
Europese verplichtingen onder druk
Ook op Europees niveau ziet Natuurpunt een verontrustende evolutie. Vlaanderen oefent druk uit om natuurherstelbescherming af te zwakken, terwijl net hier de nood het hoogst is. “Vlaanderen heeft het laagste aandeel natuur in Europa en kampt met een slechte milieukwaliteit. Dat is niet alleen slecht nieuws voor de dieren en planten, maar vooral ook voor de mensen. De regels zijn niet het probleem, wel dat we ze niet volgen”, duidt Janssen.
Tegen 2030 moet elk Europees land de nodige maatregelen genomen hebben om 30 procent van de kwetsbare natuur te herstellen en te zorgen voor meer natuurcomfort in steden. Veel landen zijn daar al volop mee bezig, terwijl het Vlaamse natuurherstelplan uitblijft en weinig ambitie toont om die doelstellingen te halen.
Oproep tot verstandig beleid
Met de campagne roept Natuurpunt de minister op om verstandige keuzes te maken die natuur, landbouw en samenleving ten goede komen. “Dat kan, maar de sleutel ligt in handen van de minister,” besluit Janssen. “We zoeken geen conflict, maar vragen leiderschap. Sluit de natuur niet op, geef haar ruimte.”
